Trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu đặt ra đối với đội ngũ cán bộ quân đội nói chung, cán bộ quân sự cấp xã nói riêng ngày càng toàn diện, đòi hỏi cao hơn về bản lĩnh chính trị, năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện nhiệm vụ và khả năng xử lý các tình huống quốc phòng – an ninh ngay từ cơ sở. Vì vậy, việc giáo dục đào tạo đối với học viên ngành Quân sự cơ sở của Trường quân sự Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tham mưu cho cấp ủy, chính quyền trong xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính chiến lược lâu dài.
Đặc điểm tình hình và yêu cầu đặt ra đối với học viên ngành Quân sự cơ sở ở Trường Quân sự Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội
Học viên ngành Quân sự cơ sở Trường Quân sự Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội có những đặc thù riêng so với nhiều địa phương khác. Phần lớn học viên sau khi tốt nghiệp sẽ công tác tại các xã, phường của Thủ đô – nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao, trình độ dân trí không đồng đều, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp.
Trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, vai trò tham mưu của Ban Chỉ huy quân sự cấp xã càng được đặt ra yêu cầu cao hơn. Cán bộ quân sự cơ sở không chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn về quân sự, quốc phòng mà còn phải tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng nền quốc phòng toàn dân; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế – xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; xử lý kịp thời các tình huống phát sinh ngay từ cơ sở, không để bị động, bất ngờ.
Từ thực tiễn giảng cho học viên ngành Quân sự cơ sở có thể thấy rằng, bên cạnh những ưu điểm như tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật tốt, nhiều học viên vẫn còn hạn chế về kỹ năng tham mưu tổng hợp, khả năng vận dụng kiến thức lý luận vào điều kiện cụ thể của từng địa bàn xã, phường ở Hà Nội. Đây là những vấn đề cần được quan tâm giải quyết thông qua các giải pháp giáo dục, đào tạo phù hợp, đồng bộ.
.jpg)
Nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng – nền tảng cho năng lực tham mưu ở cơ sở
Xuất phát từ tình hình thực tiễn, quán triệt phương châm “Chất lượng giáo dục đào tạo của nhà trường là khả năng chiến đấu của đơn vị”, những năm qua Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Quân sự Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đã xây dựng Nghị quyết chuyên đề về công tác giáo dục, đào tạo, luôn đặt ra yêu cầu cao đối với đối với đội ngũ cán bộ, giảng viên. Trong đó, đề ra nội dung, biện pháp cụ thể để bồi dưỡng, nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng cho học viên ngành Quân sự cơ sở. Thông qua giảng dạy, giáo viên cần làm rõ vị trí, vai trò của công tác quân sự – quốc phòng trong hệ thống chính trị ở cơ sở khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp; giúp học viên nhận thức sâu sắc rằng, mỗi cán bộ quân sự xã, phường là “cánh tay nối dài” của Đảng, Nhà nước trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh ngay từ cơ sở.
Việc gắn nội dung giáo dục chính trị với các tình huống thực tế tại Hà Nội, như bảo đảm an ninh trong các sự kiện chính trị lớn, lễ hội, hội nghị quốc tế, sẽ giúp học viên hiểu rõ hơn trách nhiệm của mình, từ đó nâng cao ý thức tự giác rèn luyện, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Đổi mới nội dung giáo dục, đào tạo theo yêu cầu nhiệm vụ của Thủ đô trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp
Một trong những giải pháp quan trọng là đổi mới nội dung giáo dục, đào tạo cho học viên ngành Quân sự cơ sở theo hướng sát thực tiễn Thủ đô Hà Nội. Nội dung đào tạo cần tập trung vào những vấn đề mà cán bộ quân sự cấp xã thường xuyên phải tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, như:Tham mưu xây dựng nghị quyết, kế hoạch công tác quốc phòng – quân sự địa phương hằng năm phù hợp với đặc điểm từng xã, phường. Tổ chức xây dựng, huấn luyện lực lượng dân quân tự vệ trong điều kiện đô thị hóa, quỹ đất huấn luyện hạn chế. Công tác đăng ký, quản lý lực lượng dự bị động viên trên địa bàn dân cư biến động lớn. Tham mưu thực hiện nhiệm vụ phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn trong điều kiện thời tiết cực đoan, ngập úng đô thị.
Đặc biệt, trong điều kiện chính quyền địa phương hai cấp, học viên cần được bồi dưỡng sâu về kỹ năng phối hợp liên ngành, nhất là với công an, các phòng ban chuyên môn, MTTQ và tổ chức chính trị – xã hội ở cơ sở. Đây là yếu tố then chốt để xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trên địa bàn Thủ đô.
Đổi mới phương pháp giảng theo hướng phát huy tính chủ động của học viên
Cùng với đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy cần được đổi mới mạnh mẽ theo hướng lấy người học làm trung tâm, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học viên ngành Quân sự cơ sở.
Trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần tăng cường tổ chức thảo luận nhóm, phân tích tình huống gắn với thực tế Hà Nội, như xử lý các vụ việc phức tạp về an ninh trật tự ở cơ sở, tham mưu tổ chức diễn tập khu vực phòng thủ cấp xã, phường. Thông qua đó, học viên được rèn luyện tư duy tham mưu, kỹ năng phân tích, tổng hợp và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Việc sử dụng các mô hình, sơ đồ, tư liệu thực tế trong giảng dạy cũng góp phần nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức, giúp học viên hiểu sâu, nhớ lâu và vận dụng tốt vào công tác sau này.
Tăng cường rèn luyện kỹ năng thực hành, gắn đào tạo với thực tiễn cơ sở Thủ đô
Một yêu cầu quan trọng trong bồi dưỡng học viên ngành Quân sự cơ sở là tăng cường rèn luyện kỹ năng thực hành, gắn đào tạo với thực tiễn công tác ở cơ sở. Đối với Hà Nội, cần tổ chức cho học viên tham gia các đợt thực tế, kiến tập tại Ban Chỉ huy quân sự các xã, phường tiêu biểu, nhất là những địa bàn có tình hình quốc phòng – an ninh phức tạp.
Thông qua thực tế, học viên được trực tiếp tham gia xây dựng kế hoạch, tổ chức huấn luyện dân quân tự vệ, tham gia công tác phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn, từ đó hình thành tác phong công tác khoa học, gần dân, sát dân. Đây là điều kiện quan trọng để học viên sau khi ra trường có thể nhanh chóng thích ứng với môi trường công tác, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên và công tác phối hợp giữa nhà trường với địa phương
Chất lượng bồi dưỡng học viên ngành Quân sự cơ sở phụ thuộc rất lớn vào đội ngũ giáo viên giảng dạy. Giáo viên cần thường xuyên tự bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới, nắm chắc đặc điểm tình hình Thủ đô Hà Nội, đặc biệt là những yêu cầu mới đặt ra trong thực hiện chính quyền địa phương hai cấp.
Bên cạnh đó, cần tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường với cấp ủy, chính quyền địa phương, các cơ quan quân sự địa phương trong đánh giá kết quả học tập của học viên. Sự phối hợp này sẽ góp phần bảo đảm nội dung giáo dục, đào tạo luôn sát thực tiễn, phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ của Thủ đô trong giai đoạn hiện nay.
Giáo dục, đào tạo học viên ngành Quân sự cơ sở của Trường Quân sự Bộ Tư lệnh Thủ đô Hà Nội đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ tham mưu cho cấp ủy, chính quyền trong xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp là nhiệm vụ vừa cấp thiết, vừa lâu dài. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp từ nâng cao nhận thức chính trị, đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy, tăng cường rèn luyện thực tiễn đến phát huy vai trò của đội ngũ giáo viên và công tác phối hợp sẽ góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ quân sự cơ sở vững về chính trị, giỏi về chuyên môn, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng – an ninh, bảo vệ Thủ đô, bảo vệ Tổ Quốc trong tình hình mới./.
